الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
417
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
مىفرمايد : بندهام گواهى داد در آن روز ، مالكى جز من نيست ، پس بندهام مرا ستود . [ هنگامى كه بگويد : ] « إِيَّاكَ نَعْبُدُ » ؛ يعنى خدا را مىپرستم و به يكتايى مىستايم « وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » ، خداوند مىفرمايد : اين [ آيه ] ، بين من و بندهام است : تنها مرا مىپرستد - كه اين براى من است - و تنها از من يارى مىجويد - كه اين براى اوست - پس از اين ، هر چه بندهام بخواهد ، دريافت كند . . . " » « 1 » [ 1 / 136 ] مالك در موطّأ ، سفيان بن عيينه در تفسيرش ، ابو عبيد در فضائلش ، ابن ابى شيبه ، احمد در مسند خود ، بخارى در جزء القراءة ، مسلم در صحيح خود ، ابو داوود ، ترمذى ، ابن ماجه ، ابن جرير ، ابن انبارى در مصاحف ، ابن حبّان ، دارقطنى و بيهقى در سنن ، از ابو سائب از ابو هريره روايت كردهاند كه وى گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « هر كس نمازى گزارد و درآن امّ القرآن را نخواند ، نمازش ناتمام است و آن را سه بار تكرار كرد . » ابو سائب گفت : « اى ابو هريره ، من گاه پشت سر امام هستم . . . وى در ادامه نقل مىكند : ابو هريره بازوى مرا فشرد و گفت : « اى فارسى ، سورهء حمد را پيش خود بخوان ؛ زيرا از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيدم كه خداوند فرمود : " نماز را بين خود و بندهام به دو نيم تقسيم كردم ؛ نيمى از آن براى من و نيمى براى بندهام است . بندهام مىتواند هر گونه درخواست كند . " » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « بخوانيد . . . بنده مىگويد : « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » ، پس خداوند مىفرمايد : بندهام مرا ستود . بنده مىگويد : « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » ، خداوند مىفرمايد : بندهام مرا ثنا گفت . بنده مىگويد : « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » ، خداوند مىفرمايد : بندهام مرا تمجيد كرد . بنده مىگويد : « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » ، خداوند مىفرمايد : اين [ آيه ] ، بين من و بندهام است ؛ آغازش براى من و پايانش براى بندهء من مىباشد و او هرچه بخواهد درخواست كند . بنده مىگويد : « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ . صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ » ، خداوند مىفرمايد : اين براى بندهء
--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 25 ؛ الشعب ، ج 2 ، ص 447 .